Mike James bắt đầu hành trình tại Anadolu Efes: một trận thắng giao hữu và những bài toán chưa lời giải

Mike James có trận ra mắt Anadolu Efes trong một buổi tối yên ắng đến lạ. Không có ánh đèn rực rỡ của vòng play-off EuroLeague, không có tiếng hò hét của khán đài như từng vang lên ở Salle Gaston Médecin khi anh còn khoác áo Monaco. Chỉ có một sân thi đấu gần như trống, vài hàng ghế được kê sẵn cho quan chức hai đội, cùng tiếng bóng nảy đều đặn. Bên phía băng ghế huấn luyện, Tomislav Mijatović ngồi im, thỉnh thoảng ghi chú vài dòng vào cuốn sổ tay. Khi Mike James rời sân trong trận giao hữu trước Trabzonspor, Anadolu Efes đang dẫn 76-71. Trận thắng không đẹp, nhưng người ta không tìm kiếm vẻ đẹp ở một trận giao hữu. Anadolu Efes mùa này được dựng lại sau kỷ nguyên Ergin Ataman. Khi những trụ cột cũ ra đi, ban lãnh đạo Istanbul chọn cách làm táo bạo: đưa về nhiều cầu thủ đã chín muồi sự nghiệp. Dario Šarić, cựu binh NBA, gia nhập để trở thành mảnh ghép chiến thuật. Daron Russell và Jordan Loyd bổ sung khả năng sáng tạo cho tuyến sau. Matthew Strazel mang tới sự hiểu biết sẵn có về Mike James khi chơi cùng nhau tại Monaco. Collin Malcolm, Darius Karutasu và Burak Can Yıldızlı là lớp bổ sung chiều sâu. Nhưng bản hợp đồng lớn nhất vẫn là Mike James – vua phá lưới EuroLeague mùa 2026-24 – người rời Monaco sau một mùa hè nhiều lời đồn về bất đồng với huấn luyện viên. Sự xuất hiện của James là một tuyên bố: Efes muốn trở lại cuộc đua tới Final Four. Trận giao hữu với Trabzonspor không phải nơi để đánh giá chiến thuật, nhưng nó phơi bày cách Mijatović xoay vòng bốn hậu vệ. James ghi 14 điểm, 2 rebound, 3 kiến tạo. Với một người từng đạt trung bình 18,2 điểm mỗi trận tại EuroLeague, chỉ số đó là vừa phải. Vấn đề không nằm ở điểm số; vấn đề nằm ở khối lượng bóng James cầm. Anh mới dừng ở vai trò người kết thúc, chưa trở thành người kiến tạo chính. Trong khi đó, Šarić có 11 điểm, 4 rebound và 5 kiến tạo – dòng số của một tiền phong làm bóng. Nếu hiệp hội ăn ý này được duy trì, James có thể được giảm tải chuyền bóng và chơi thứ bóng rổ ghi điểm tự nhiên nhất. Còn Daron Russell, người ghi 16 điểm cao nhất trận, đặt ra một câu hỏi về thứ bậc trong phòng thay đồ. Russell chơi như một tay săn điểm thực thụ, di chuyển liên tục để nhận bóng. Khi cả James lẫn Russell đều muốn cầm bóng tấn công, Mijatović phải tìm ra lời giải. Chừng nào bài toán ấy chưa được trả lời, Efes vẫn chỉ là một tập hợp đắt tiền. Tôi đã dành hơn ba thập kỷ quan sát các đội bóng lớn châu Âu, và tôi hiểu một trận giao hữu hiếm khi nói ra sự thật. Nó chỉ cho biết huấn luyện viên đang nghĩ gì. Mijatović không hét dọc đường biên; ông quan sát cách các tân binh tự sửa lỗi. Hình ảnh ấy gợi tôi nhớ đến Roberto Mancini những ngày đầu xây dựng Italy. Mancini không hề hô hào; Mancini tháo từng ốc vít của nỗi sợ mà không ai nghe thấy tiếng. Sự đổi mới đáng sợ nhất không bắt đầu bằng tiếng nổ, nó bắt đầu bằng một cái lặng im có chủ đích. Mijatović dường như đang trong giai đoạn đó. Ông sẵn sàng để Trabzonspor cầm bóng, sẵn sàng chứng kiến phòng ngự thiếu gắn kết, miễn là James và các đồng đội dần hiểu nhịp di chuyển của nhau. Một trận thắng 76-71 không nói lên nhiều điều; cái lặng im của ông lại nói rất nhiều. Trong hiệp một, Anadolu Efes chỉ dẫn 34-31. Đội khách Trabzonspor, một câu lạc bộ không thường xuất hiện trong các cuộc đua EuroLeague, đã kiên trì bám đuổi tới phút cuối. Nếu nhìn nhận theo chiều hướng xấu, người ta có thể thấy một hàng phòng ngự chưa tìm được tiếng nói chung, và một hàng công phụ thuộc vào những pha xử lý cá nhân. Nhưng nếu nhìn sâu hơn, đó là thứ bóng rổ của một đội bóng đang trong thời kỳ dựng lại. Mijatović tung vào sân nhiều cầu thủ ở các vị trí khác nhau, để James cầm bóng, rồi chuyển sang để Strazel dẫn dắt vài đợt phản công. Không một huấn luyện viên nào muốn để thua ngay cả ở giao hữu, nhưng thắng thua bây giờ không quan trọng bằng cách ông tích lũy dữ liệu về James, Russell, Loyd và Šarić trong cùng một hệ thống. Người ta có thể chê trận thắng sít sao trước đối thủ yếu hơn là một dấu hiệu đáng lo. Nếu muốn hoài nghi, họ sẽ nhắc tới hàng phòng ngự mất tập trung, hoặc nhịp tấn công thiếu mạch lạc. Nhưng tôi đã nhìn thấy quá nhiều đội bóng châu Âu chơi nhạt nhòa ở giai đoạn tiền mùa giải rồi bùng nổ khi giải đấu chính thức bắt đầu. Trong thể thao, một đội bóng có thể hạ thấp cường độ để giữ sức; điều quan trọng hơn là đội đó có một ý tưởng rõ ràng hay không. Điểm mới thật sự ở trận này là cách Efes dùng Dario Šarić như một point-forward. Cựu binh NBA liên tục nhận bóng ở khu vực giữa sân, mở ra những đường chuyền cho các hậu vệ cắt vào. Nếu Šarić duy trì được vai trò đó, James sẽ không phải gồng gánh toàn bộ nhiệm vụ sáng tạo như từng làm ở Monaco. Ở tuổi 34, James cần một hệ thống biết san sẻ gánh nặng; Efes có vẻ đang đi đúng hướng. Việc ghi bàn của James chưa phải là bài toán lớn nhất. Anh từng giành danh hiệu ghi điểm EuroLeague, nhưng danh hiệu cá nhân không giúp Monaco vào tới trận cuối cùng. Efes không mua James để anh lặp lại vinh quang cũ, họ mua anh để đội bóng có thêm tiếng nói trong những cuộc rượt đuổi tỷ số. Mùa giải sẽ trả lời liệu bộ khung này đủ mạnh để cạnh tranh play-off hay chỉ dừng lại ở một cuộc chơi hào nhoáng. Tôi chưa có phán quyết, nhưng có một niềm tin lặng lẽ. Thị trường chuyển nhượng là ván cờ của những kẻ biết đợi; người vội vàng thường mua bằng nỗi ân hận. Efes đã không vội. Họ chờ James, chờ Šarić, chờ thời điểm các mảnh ghép khớp vào nhau. Và dù với tư cách là một phóng viên đã đi qua nhiều kỳ chuyển nhượng, tôi biết con đường dẫn tới thành công hiếm khi là đường thẳng. Ở tuổi 52, tôi hiểu rằng đường pitch không bao giờ thẳng; nó uốn theo sự kiên nhẫn của người ở lại.